سم اسب ساختاری زنده و پویا است که از بافتهای کراتینی، لایههای اپیتلیالی و ماتریکس پروتئینی تشکیل شده و برای حفظ سلامت و بازسازی مداوم خود به تغذیهٔ دقیق نیاز دارد. کیفیت سم مستقیماً بر توان حرکتی، تعادل و عملکرد ورزشی اسب تأثیر میگذارد. بسیاری از مشکلات رایج مانند ترکخوردگی، پوکی، جداشدگی دیواره یا رشد کند سم، ریشه در کمبود یا عدم تعادل مواد مغذی خاص دارند؛ موادی که در جیرههای معمول علوفهای اغلب به میزان کافی یا با قابلیت جذب مناسب وجود ندارند.
بافت شاخی سم عمدتاً از کراتین ساخته میشود. تشکیل این پروتئین مستلزم تأمین مستمر اسیدهای آمینهٔ گوگرددار مانند متیونین و سیستئین است. این اسیدهای آمینه، پیوندهای گوگردی لازم برای سختی و انعطاف دیوارهٔ سم را ایجاد میکنند. از سوی دیگر، ریزمغذیهایی مانند روی (Zn) و مس (Cu) برای فعالیت آنزیمهایی که کراتین را در ساختار سلولی پایدار میکنند ضروریاند. نسبت بهینهٔ روی به مس حدود ۳ به ۱ گزارش شده و حفظ این تعادل در مکملها اهمیت بالایی دارد.
ویتامین بیوتین (B7) یکی از مؤثرترین عوامل تغذیهای در سلامت سم است. مطالعات کنترلشده در مجلات دامپزشکی معتبر مانند Equine Veterinary Journal نشان دادهاند که مصرف روزانهٔ ۱۵ تا ۲۰ میلیگرم بیوتین به مدت چند ماه میتواند باعث افزایش ضخامت دیواره، کاهش شکنندگی و بهبود کیفیت کلی کراتین در سم شود. اثرات درمانی معمولاً از ماه سوم به بعد قابل مشاهدهاند، زیرا رشد طبیعی دیوارهٔ سم در هر ماه تنها ۶ تا ۸ میلیمتر است.
در بسیاری از مکملهای قدیمی، روی و مس به شکل سولفات یا اکسید استفاده میشدند؛ این ترکیبات در حضور فیبر و اگزالاتها در دستگاه گوارش رسوب میکنند و بخش زیادی از آنها جذب نمیشود. امروزه استفاده از منابع کیلاته (Chelated Minerals) مانند «بیسگلیسیناتها» باعث افزایش جذب و پایداری این عناصر در خون میشود و اثر تغذیهای آنها را چند برابر میکند.
چرخهٔ کامل جایگزینی دیوارهٔ سم حدود ۹ تا ۱۲ ماه طول میکشد. به همین دلیل، اثر مکملهای تقویتکنندهٔ سم فوری نیست و تنها در مصرف مداوم طی چند ماه آشکار میشود. در بیشتر مطالعات، نخستین نشانههای بهبود بین ۸ تا ۱۲ هفته پس از شروع مصرف گزارش شده است.
ترک، نازکی و رشد ناکافی سم در بسیاری از اسبها ناشی از کمبود مزمن بیوتین، روی، مس و اسیدهای آمینهٔ خاص است. افزودن مکملی متعادل و علمی حاوی بیوتین مؤثر (حدود ۱۵ تا ۵۰ میلیگرم در روز)، روی و مس کیلاته با نسبت صحیح و متیونین و لیزین کافی میتواند کیفیت ساختاری سم را بهطور قابلتوجهی بهبود دهد. پژوهشهای متعدد در مجلات علمی بینالمللی مانند Equine Veterinary Journal، Journal of Equine Veterinary Science و The Veterinary Record همگی تأکید میکنند که تغذیهٔ هدفمند و پایدار، پایهٔ سلامت بلندمدت سم اسب است.
https://beva.onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.2042-3306.1990.tb04293.x
https://beva.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.2042-3306.1992.tb02879.x
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0737080601700597
https://ker.com/equinews/nutrition-affects-hoof-growth-horses
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0737080614001610
